Zadowolenie z poszczególnych sfer życia daje poczucie spełnienia osobistego jak i zawodowego, sprzyja utrzymaniu motywacji do dalszych starań o realizację swoich celów. Analiza poszczególnych sfer życia może być bardzo przydatnym ćwiczeniem, jakie wykorzystuje doradca zawodowy w pracy z uczniem w kontakcie indywidualnym lub na zajęciach z doradztwa zawodowego. Jeśli chcesz wiedzieć jak wykorzystać tę analizę do określenia predyspozycji ucznia, zadowolenia z obecnej sytuacji, oraz jak m.in. wpłynąć na dobrą zmianę, zachęcam do przyjrzenia się tematowi.
Sfery życia wymagają szczególnego zainteresowania, ponieważ ich znaczenie ma duży wpływ na identyfikację ważnych obszarów wymagających zaopiekowania. Należ do nich przykładowo wybrane aspekty:
edukacja, praca, zdrowie, finanse, rodzina, przyjaciele, rozwój osobisty, hobby, relaks
Sfery te można rozpisać w formie tabelki lub w kole, następnie uczeń ocenia swoje zadowolenie z każdego obszaru w skali od 1 do 10. W przypadku koła warto zakreślić lub pokolorować zakres osiąganego poziomu zadowolenia. W rezultacie powstanie rysunek wizualnie obrazujący różnice w ocenie satysfakcji każdej ze sfer, co szczególnie skłania do refleksji nad obszarami wymagającymi zmiany. Poprzez wskazanie różnic i podobieństw widać wzajemne zależności, co zachęca do dyskusji o życiu jako systemie działań nieustannie wpływających na siebie. Przykładowo, nie sposób jest traktować rozwój zawodowy odrębnie od posiadanych zasobów w innych sferach. Uczeń zyskuje świadomość wpływu wzajemnej korelacji codziennych działań na poziom satysfakcji w każdej ze sfer.
Zadanie warto wykonać na czystej kartce formatu A4. Przyjrzenie się poszczególnym sferom w pracy z uczniem może dotyczyć przykładowych aspektów:
- edukacja – zadowolenie z wyborów edukacyjnych, dostępności opcji edukacyjnych, wiedzy na temat runku edukacyjnego, ocena realizacji podążania za swoimi celami edukacyjnymi
- praca- wiedza na temat potrzeb rynku pracy, możliwości realizacji poszczególnych ścieżek kariery, zadowolenie z wyznaczonych celów zawodowych, ocena działań zmierzających do otrzymania upragnionej pracy
- zdrowie – świadomość swojego stanu zdrowia, ocena podjętych kroków do wzmocnienia swojego zdrowia (psychicznego i fizycznego)
- finanse – analiza sytuacji finansowej w kontekście założonych celów
- rodzina– wsparcie ze strony osób bliskich- jak wyglądają relacje z rodziną
- przyjaciele– wsparcie ze strony przyjaciół- jak wyglądają relacje z przyjaciółmi
- rozwój osobisty – analiza wszelkich zasobów umożliwiających dalszy rozwój w różnym zakresie, w tym realizacji celów osobistych wykraczających poza karierę, np. rozwój duchowy
- hobby– spełnienie w realizacji pasji, rozwoju zainteresowań, ocena poczucia sensu w działaniach około zawodowych
- relaks– sposoby regeneracji, oderwania od obowiązków i nauki, dbanie o dobrostan psychiczny
Im bardziej koło jest wypełnione kolorem, tym większy ogólny poziom zadowolenia z życia. Nieregularność zamalowanego obszaru ukazuje elementy życia wymagające zmiany na lepsze.
Już na podstawie wizualnych wyników można ocenić, gdzie tkwi potencjał ucznia, a w których miejscach czekają potrzeby do zaspokojenia. Warto przyjrzeć się zasobom, czyli miejscom w największym stopniu zakolorowanym i zastanowić się wraz z uczniem, co zawiera się w jego potencjale, jakimi umiejętnościami wzmacnia on daną sferę, a następnie wypisać te umiejętności i zastanowić się jak można je wykorzystać do dalszej życiowej samorealizji. Trzeba także spojrzeć na wyniki z niższymi ocenami i określić co wymaga poprawy i jakie podjąć kroki, aby zmienić sytuacje na lepszą. Rozmyślania w tym kierunku pozwalają stworzyć plan dalszego rozwoju z uwzględnieniem potrzeb i mocnych stron ucznia.
Podsumowując, co uczeń zyskuje realizując to ćwiczenie?
- świadomość swojego potencjału
- świadomość obszarów do pracy, np. w zakresie umiejętności, wiedzy, postawy
- holistyczne spojrzenie na swoje życie i zauważanie zależności pomiędzy różnymi jego sferami
- obszary wymagające współpracy/ wsparcia innych osób
- obszary, które mogą być wzmacnianie we własnym zakresie
- jasność w tym, co jest ważne, co jest pilne
- refleksja nad swoim zdrowiem, stylem życia, relacjami z innymi
- poznanie narzędzia do monitoringu swoich postępów w danej sferze życia
- jasność w tym, co daje poczucie sensu
- motywację do dalszych działań itp.
Poza opisanymi efektami, na kanwie tego ćwiczenia łatwiej jest wdrożyć zasadę work-life balance uzyskując świadomość swoich zasobów i deficytów oraz ich wpływu na jakość życia, a jak powszechnie wiadomo- zachowanie balansu wydaje się kluczowym czynnikiem dobrostanu psychicznego.
Tekst: doradczyni zawodowa – koordynatorka na szczeblu powiatowym dla Powiatu Malborskiego w projekcie pn. „Zostań Zawodowcem 2”
Zdjęcie: www.pixabay.com
#FunduszeEuropejskie
#FunduszeUE